ԱՆԻՄԱՍՏ ԿՅԱՆՔ (ՀԵՂԻՆԱԿԱՅԻՆ ՊԱՏՄՎԱԾՔ)

ՄԱՍ 1

Սամվե~……..լ , Սամվե~…….լ .

,,Հունվար ամիսն էր: Ձմեռն արդեն զգացնում էր, որ եկել էր: Սպիտակ  սավան էր փռել շուրջ բոլորը: Քաղաք Պիտեր (Սանկտ Պետերբուրգ): Մարդիկ ամենուր շրջում էին հաստ վերարկուներով: Ես առաջին անգամ էի Լենինգրադում, բայց այն ինձ առաջին հայացքից գրավեց: Ես սիրում եմ քաղաքի պարզությունը և մաքրությունը:Պիտերը հենց այդ քաղաքներից մեկն է’’ :

13.01.1989թ.

- Սամվել, արի տուն, դասերդ կանես հենո նոր կիջնես բակ:

- Մաաա~մ, լավ էլի, մի քիչ էլ մնամ էլի…

,,5 տարեկան,երբ առաջին անգամ եկա Պիտեր, չէի հարմարվում: Բայց հավանեցի այն: Հայաստանում ապրելն այլևս անհնար էր: Ծնողներս որոշեցին, վերցրին ինձ և տեղափոխվեցինք ամբողջ ընտանիքով: Քանի որ պետք է Ռուսաստան գնայինք, ես սովորեցի հայերեն այբուբենը: Հայերենի տառերը և Հայերեն կարդալը շատ էի սիրում: Այդ օրվանից ես անընդհատ առիթ էի փնտրում , հայերեն ինչ-որ բան գրեի: Բայց քանի որ չկար ոչ մի գրելու առիթ, ես ստիպված օրագրումս էի գրառում կատարում: Ու հենց սա էլ իմ օրագրի մի մասն է, որը ես վաղուց ձեռքս չէի վերցրել:Այն օրվանից անցել է 17 տարի,երբ մենք առաջին անգամ եկանք այստեղ: Հայաստանում նոր էր երկրաշարժ եղել, և եղբայրս էլ զոհվել էր այդ երկրաշարժից: Մենք ուժ չունեինք այնտեղ մնալու: Սակայն ես օտար ափերում էլ չեմ մոռանում իմ ազգությունը` ես գրում և խոսում եմ հայերեն լեզվով: Ես գիտեմ իմ ազգի պատմությունը, ես երբեք չեմ ուրանա իմ կրոնին: Ես քեզ միշտ սիրում և կարոտում եմ, իմ անուշ Հայաստան’’ :

26.05.2011թ.

,,Ամեն մի օր մի հոգս, ամեն օր մի նոր տանջանք էինք տեսնում մենք այստեղ: Բայց մենք ապրեցինք և ուժեղ եղանք: Սկզբում բնակվում էինք 5 հարկանի շենքի առաջին հարկումէ մի շատ խոնավ վայրում, քաղաքից շատ հեռու… Բայց քաղաքին մոտ ապրելն անհնար էր: Միայն այն ամսեկան վարձը ,որը պիտի վճարեինք` մեզ բավական էր մեր այդ փոքր սենյակում 1 տարվա համար: Շենքում շատ լավ հայ ընտանիք կար, որոնք ցավոք երեխաներ չունեին և բավականին շուտ մահացան: Հետո արդեն երբ ես պիտի դպրոց գնայի, տեղափոխվեցինք ավելի հարմարավետ սենյակ` քաղաքին ամելի մոտ: Այնտեղ ես սովորում էի խոսել ռուսերեն: Փորձում էի սովորել տառերը: Շուրջս կարշես մարդիկ էին ,որոնց ես ատում էի, նրանք բոլորը խոսում էին նույն լեզվով` որը ես տանել չչէի կարողանում; Բայց ես սիրում էի Պիտերը, այն շատ մաքուր էր, շատ գրավիչ…’’ :

28.05.2011թ.

Սամվել, Սամ… բա դու ե՞րբ ես հայերեն սովորելու :

,, Վերջիվերջո ես գլուխ հանեցի ռուսերենից և սովորեցի այն շատ արագ: Դասարանումս բոլորը ռուս էին և դա ինչ-որ կերպ օգնեց , որ ես այն լավ սովորեմ: Մինչև 9-րդ դասարն , գերազանց եմ սովորել: Բայց ամեն օր, երբ դասերից տուն էի գալիս առաջինը օրագիրս էի վերցնում և գրում: Գրում էի իմ կյանքը: Գրում էի իմ հույզերը և զգացմունքները: Գրում էի եղբորս ու հարազատներիս մասին հուշեր: Գրում էի, որ հայերենը չմոռանայի…’’ :

08.07.2011թ.
 

ՄԱՍ 2

,, Ծնողներս ամեն օր փնտրում էին ինչ-որ հայկական խմբակներ, որ ես շատ կարողանայի շփվել հայերի հետ: Ու մի օրախ օր էլ Պիտերում բացեցին հայկական կիրակնօրյա դպրոց ,որին էլ ես սիրով հաճախում էի ամեն անգամ: Առաջին օրը ,երբ մտա այնտեղ, արդեն զգացի հայկական շունչը: Ես տեսա  հայի աչքեր` թախծոտ ու սև: Ես լսեցի հայերեն երգեր և հայերեն բարև: Սրանք բոլորը թեև հասարակ, բայց ինձ համար այն վայրկյանին շատ երազելի ու հաճելի էին, ես երկար էի սպասել ու վերջապես գտա: Ես գտա սփոփանք, գտա ջերմություն ու վերջապես առա մի բան, որը չես կարող գտնել աշխարհի և ոչ մի անկյունում: Ոչ մի մաքուր և քաղաքակիրթ քաղաք քեզ չի տա այն կարոտը, որը դու ունես քո հայրենիքի հանդեպ և որը  կառնես միայն քո հայրենակիցներից: Կառնես ոչ թե փողով, այլ անսահման սիրով: Արդեն երբ դպրոց էի հաճախում, ես էլ էի ուրախ, որովհետև ես էլ էի խոսում իմ ընկերների ու ընկերուհիների մասին, զբոսնում էի նրանց հետ և հաճախ լինում նրանց հետ մեր տանը’’ …

18.02.2007թ.

Սամվել, դու իրոք այդպես ճիշտ ե՞ս գտնում:

,,Ինձ համար ամենակարևորը ուսումս է: Դասը դաս, ընկերները ընկերներ, բայց ես պիտի սովորեի, որ պահեի ինձ և ծնողներիս: Չգիտեմ ինչու այդ ամբողջ մասնագիտությունների մեջ ես ընտրեցի բժշկի մասնագիտությունը և սկսեցի պարապել ԲՈՒՀ ընդունվելու համար: Եվ ես արդեն 22 տարեկանում բժիշկ եմ, ու ի զարմանս բոլորի արդեն աշխատում եմ: Թեև երիտասարդ մասնագետներին վստահելը դժվար է, բայց ես բազմիցս ապացուցել եմ, որ իմ գործին գաջ տեղյակ եմ և չեմ վախենում: Չէ՞ որ ռիսկը գործի կեսն է… ‘’ :

05.10.2011թ.

* * *

-Ահա սա էլ Էրիկայի վերջին գրառումը: Օրագրում թերևս ավելի կարևոր փաստեր չգտա ձեզ հետաքրքրող… ,-Աիդա Սահրաթյանի թարգմանությամբ ներկայացրեց Լենա Սաբչենկոն` Էրիկայի դասընկերուհին…-, Էրիկային դասարանում լավ էինք վերաբերվում: Նա իսկական հայուհի էր` գեղեցիկ աչքերով: նա շատ բարի էր (Լենան ուղղեց իր սխալը.  ներեցեք, <<Է>> ,այլ ոչ թե <<էր>>): Նա իրոք շատ խելացի է: Նրա նման սովորող չի եղել երևի մեր դասարանում: ԼԻնելով օտար ազգի, երբեք չէիր տարբերի նրա խոսելու ձևը ու ընդունակությունները մեզնից: Նրա միակ թերությունը թերևս` օրագրի նկատմամբ իր սերն է…

Ռիտա Բաբայան ` կիրակնօրյա դպրոցի սան.
- Էրիկան բոլորի ընկերուհին է: Նրան դպրոցում բոլորս ենք սիրում: Միշտ բարի, օգնող և անկեղծ աղջիկ: Նաև շատ լավ մասնագետ: Երևի միայն այսքանը կարող եմ ասել, չեմ կարողանում, հուզվում եմ, ներեցեք…

ՄԱՍ 3

Մայրը…

-Աղջիկս իրոք յուրահատուկ է: Մեր օրերում նրա նման մարդիկ շատ քիչ են: Նրան բնորոշ շատ հատկանիշներ կան, բայց ես կուզենայի առանձնացնել միայն մեկն ու կարևորը ` բարությունը: Նա  անսահման բարի է… Խնդրում եմ ձեզ,օգնեք աղջկաս ու նրան այդ վիճակից դուրս հանեք…

Վիկտորիա Հովհաննիսյան –Էրիկայի մտերիմ ընկերուհին.

-Եղբոր`Սամվելի մահից հետո, սրտում մեծ ցավը հաղթելով, Էրիկան օտար ափերում գտնում է իրեն: Ապրելով ամենա վատ պայմաններում անգամ, նա ոչնչից չի բողոքում ու ապրում է: Սրտում մանկական սեր է ունեցել: Երևի պատանեկան այն սերը, որ բոլոր աղջիկները բակում խաղալիս սիրահարվում են իրենց տիկնիկների << հայրիկներին>>: Նա Ռուսաստանում միշտ հիշում էր իր մանկության խաղերը և իր խաղերի առաջին հերոսին` Սամվելին… ու նրա աչքերը միշտ թախիծով էին լցվում: Օտար հողում նա հասավ մեծ արդյունքի` իր ձգտումների, ուժի և միայն իր խելքի շնորհիվ: Դարձավ բժիշկ Էրիկան, որպեսզի օգնի բոլոր մարդկանց:  Նա դիմացավ հոր մահվանը: Երբ դեռ 20 տարեկան էր, հայրն իրեն և մորը միայնակ թողեց: Բայց աղջիկը դարձյալ չկոտրվեց ու ամեն գնով հասավ իր նպատակին: Ես հիշում եմ, որ եղբայրս` Սամվելը , չէր ցանկանում դպրոցում հայերեն տառերը սովորել, և միայն Էրիկայի ջանքերի շնորհիվ նա կարողացավ եղբորս հայերեն գրել սովորեցնել… նա անչափ բարի է: Բայց բարությունը չօգնեց նրան: Դիմացավ ամեն ինչին. Նրան ոչ ցուրտը, ոչ աղքատությունը և ոչ էլ դժբախտությունները չկոտրեցին: Նրան կոտրեց Սերը…

Մեր դպրոցի ամենագեղեցիկ տղան սիրահարվել էր Էրիկային: Էրկան էլ նրան էր սիրում: Բայց նրանց սերը դժբախտ ավարտ ունեցավ: Տղան հիվանդ էր ու մի օր Էրկայի ձեռքերի մեջ մահացավ; Էրիկայի սերն ու նրա միակ թուլությունը…`Սամվելը. աղջիկը գժվեց: Երկար ժամանակ ոչ-ոք չէր կարողանում նրա հետ խոսել .`նույնիսկ ես: Անօգուտ էր ամեն ինչ: Նրա մտքում ամեն ինչ խառնվել էր: Սամվել անունը նրա համար դարձել էր վախ… Սամվել, Սամվել,Սամվել…

Անատոլի Վարաբյով-բժիշկ,հոգեբույժ…`թարգմանությունը Ռիտա Բաբայանի.

-Լսել եմ սիրում է գրել, որոշեցի նրան գոնե այդ ձևով խոսեցնել… ինձ մոտ կարծես ամեն ինչ ստացվեց: Աղջիկը դանդաղ վերցրեց թուղթն ու գրիչը և սկսցեց գրել.

-Սամվեել, մնաց շենքի տակ ու նրան չկարողացան փրկել,

-Սամվել, Հայաստանից գալիս խոստացա քեզ տիկնիկ բերել, որ խաղանք: Բայց արդեն մեծ ենք մենք, թե փոքր: Չէ,Չէ: 

-Սամվել դու հայերեն տառերը կսովորես:

Վիկիին ասել եմ, որ արդեն քո անունը կարողանում ես գրես…

- Սամվել, ես գիտեմ որ դու անպայման կփրկվես….

,,Ես տանն եմ արդեն: Ինձ լավ եմ զգում և երեկ նույնիսկ այդ առիթով խմել եմ:  Իմ շատ սիրելի մայրիկի ծնունդն էր երեկ: Նրան գեղեցիկ ծաղիկներ եմ նվիրել և իմ կյանքի օրագիրը: Մոռացա նշել, որ ես Հայաստանում եմ արդեն: 5 տարի առաջ ես, մայրիկս և ընկերուհիս եկանք Հայաստան` իմ բուժումն այստեղ ավելի արդյունավետ համարելով: 2 Տարի էլ չանցած ես հաղթահարեցի իմ մեջ մտած ցավը և գտա ինձ: Իսկ հիմա ուզում եմ օրագրիս մեջ գրել վերջին գրառումս, որը կոչվում է անիմաստ կյանք, ու հետո նոր հանձնել մայրիկիս: 

-Գրում եմ վերջին անգամ: գրում եմ, եր վերջին անգամ իմաստ տամ իմ անիմաստ կյանքին: Բոլոր կենդանի արարածներն էլ 1 ԿՅԱՆՔ են ապրում, նույնիսկ` թիթեռները: Ու ամենք էլ ունեն իրենց կյանքն ապրելու իմաստը: Ես վաղուց եմ կորցրել իմ կյանքի իմաստը: Երբ դեռ 4 տարեկան էի, ես կորցրի եղբորս: երբ 20 տարեկան էի ինձ լքեց հայրս: Իսկ 22 տարեկանում կորցրի ես այն վերջնականապես: Երբ կորցնում ես այն լույսը, որն իմաստ էր տալիս անիմաստ կյանքիդ և լուսավորում էր այն` հույսը մարում է: Մարում ես և դու: Ուզում եմ վերջ տալ կյանքիս, բայց չէ: Ես դեռ կյանքում մի իմաստ էլ ունեմ: Երևի կմտածեք հույսն է: Բայց չէ: Հույսը միայն ինքդ քեզ խաբելու միջոց է: Իսկ եթե ասենք հավատը: Ես էլ չեմ հավատում: Ես այն կորցրել եմ շատ վաղուց: Դե իսկ սերն էլ տառապանք է բերում… ու կիսատ խոսքով ես կասեմ, որ ինչ էլ որ լինի, քեզ շատ եմ սիրում իմ << անիմաստ կյանք>>…’’

16.12.2020թ.

ԵՐևԻ ԲՈՐՈԼԴ ԷԼ ՀԱՍԿԱՑԱՔ, ԹԵ ԻՆՉՆ ԷՐ ԷՐԻԿԱՅԻ <<ԱՆԻՄԱՍՏ ԿՅԱՆՔԻ>> ՄԻԱԿ ԻՄԱՍՏԸ… իհարկե դա ՄԱՅՐՆ ԷՐ…

Եթե մայր ունես, կամ էլ թեկուզ հայր,

Հիշիր, որ կյանքում միայնակ չես դու…

Ու մի պատրաստվիր կյանքից հեռանալ

Շատ են քո համար նրանք տառապելու:

Թե ծնող ունես այս կյանքում դու մեծ,

Երբեք քո կյանքը անիմաստ չէ,

Ծնողի սերն է, որ այս աշխարհում,

Այս կյանքի միակ, միակ իմաստն է…

Հ.Գ.  ՍԻՐՈՎ ՆՎԻՐՈՒՄ ԵՄ ՄԱՅՐԻԿԻՍ...                                      Գրված է `.......